Archiwa tagu: listy

Napisz prosz臋 chocia偶 kr贸tki list!

Doko艅czy艂am dzi艣 ogl膮danie serialu pt. „Dynastia Tudor贸w” z rewelacyjn膮 gr膮 irlandzkiego aktora Jonathan Rhys Meyers.

Moja uwaga skupi艂a si臋 w艂a艣nie na nim, bo ma niebanaln膮 urod臋 i naprawd臋 cudownie wcieli艂 si臋 w rol臋 Henryka VIII.

Aktor jak prasa pisze ma ogromne problemy z alkoholem i mam nadziej臋, 偶e sobie poradzi, bo aktor z niego jest wielki i szkoda 偶ycia na alkohol.

To tylko taka uwaga i kto ma troch臋 czasu niech obejrzy ten, jak偶e pi臋knie zrealizowany serial z przywi膮zaniem do szczeg贸艂贸w z tamtej epoki.

Stroje Kr贸la i suknie dam, a tak偶e mundury wojskowe, to musia艂a by膰 tytaniczna praca, aby tamte czasy nam przybli偶y膰 i nie ma czego si臋 czepia膰, gdy偶 s膮 bitwy, konie, plenery, dwory i oczywi艣cie ca艂a historia Kr贸la i jego rodzinnych spraw bardzo burzliwych.

Ten serial, to uczta dla oczu i uszu i s艂uchaj膮c dialog贸w stwierdzi艂am, 偶e jak偶e inaczej ze sob膮 porozumiewali si臋 ludzie i jak kompletnie inaczej ze sob膮 rozmawiali, ani偶eli teraz my!

Nawet najwi臋kszy wr贸g聽 na dworze Henryka by艂 szanowany w s艂owach, a ludzie porozumiewali si臋 okr膮g艂ymi zdaniami pe艂nymi szacunku!

Zapami臋ta艂am takie zdanie, 偶e Kr贸l obwie艣ci艂 swojej kolejnej 偶onie, i偶 dzi艣 wieczorem przyjdzie do jej alkowy i z ni膮 legnie!

Pomy艣la艂am sobie, 偶e my wsp贸艂cze艣ni ju偶 nie potrafimy ze sob膮 si臋 tak porozumiewa膰.

Nasze kontakty s膮 szybkie i skr贸towe, a wi臋c s膮 to mejle, sms -y i ju偶 nie budujemy zda艅 z serca p艂yn膮cych, co potrafiono dawniej, bo tak wymaga艂a etykieta.

Ludzie pisali do siebie listy, cz臋sto zalakowane, przesznurowane i s艂ane przez pos艂a艅ca.

Jaka by艂a rado艣膰, kiedy kto艣 ten list dosta艂 nie tak szybko jak my to teraz mamy, a tak偶e odpisywa艂 przy sekretarzyku, a list by艂 pisany g臋sim pi贸rem maczanym w atramencie na specjalnym papierze.

Na stronie „Bryk” znalaz艂am taki list pisany wsp贸艂cze艣nie wzorowany na pi艣mie starodawnym i uwa偶am, 偶e wysz艂o nie 藕le.

Pod spodem wklei艂am list Napoleona do J贸zefiny i te偶 mo偶na przeczyta膰 ile serca kiedy艣 ludzie wk艂adali w korespondencj臋 do ukochanej osoby.

My ju偶 tak nie umiemy pisa膰 – niestety!

Najdro偶szy moy Konradzie, mego serca Panie i istoto najszliczniejsza!鈥. Napisz list mi艂osny do ukochanego, stylizuj膮c swoje wyznanie na j臋zyk staropolski i mo偶e kto艣 si臋 pokusi?

„Ukochany!

Powzi臋艂am decyzj臋 o聽wystosowaniu tego偶 listu do聽Twej przecudnej osoby, bo聽take艣 w聽m膮 pami臋膰 wszed艂, i偶e聽zapomnie膰 Twego widoku nie聽podobna. Kr贸lewiczu moy聽najdro偶szy,聽serce聽moje bole艣ci przenikaj膮, jak聽tylko umy艂 m贸j聽nawiedzi my艣l o聽innej jakiej艣 damie ze聽艣niadym licem, co聽mog艂aby serce Twoye w聽swe sid艂a pochwyci膰. Raju moy聽upragniony, je艣li znajdziesz dla聽mej osoby cho膰 k膮cik najmniejszy w聽swoim sercu, powiadom偶e mi臋聽o tym, gdy偶 t膮聽niepewno艣膰 zdrowiem kiedy przyp艂ac臋. Ju偶聽przypad艂o艣ci mych nie聽zlicz臋, jakiem przesz艂a od聽momentu poznania Ciebie. Nic聽偶em sobie z聽nich jednak nie聽robi艂a, gdy偶 w聽majakach gor膮czki jedynie Ciebie –聽me szcz臋艣cie, widzia艂am, a聽dusza ma聽a偶 rymy uk艂ada艂a z聽mi艂o艣ci do聽Ciebie.

Mo偶e by膰, i偶em nazbyt 艣mia艂a w聽swych wyznaniach, lecz zaw艂adn膮艂e艣 mym聽umys艂em, dusz膮 i聽cia艂em mym聽w zupe艂no艣ci. O聽niczym innym rozmy艣la膰 niezdolnam, jak聽tylko o聽Twym szlicznym obliczu. Ile偶 to聽ju偶 nocy nawiedzi艂o mnie bezsennych z聽Twojej przyczyny. Lecz 艣wiadoma jestem, 偶e聽tylko przy Tobie Najdro偶szy uspokojenia zazna膰 mog臋. Je艣lim tym聽pismem zuchwa艂em, niech臋膰 jak膮艣 w聽Tobie wzbudzi艂a, o聽wybaczenie usilnie prosz臋, lecz musisz wiedzie膰, i偶聽nic mnie od聽napisania jego ju偶聽odwie艣膰 nie聽mog艂o. Prawie ju偶em szalona z聽tej mi艂o艣ci do聽Ciebie moy聽Kochany. Nie聽miej偶e mi聽tego za聽z艂e, bo聽me wn臋trze ostrze zimne przeszyje. Daj偶e mi聽jak膮 nadziej臋 na聽wype艂nienie si臋聽mych pragnie艅. Nie聽pozosta艅 oboj臋tny, bo聽tym sposobem najwi臋ksz膮 bole艣膰 mi聽zadasz. Dla聽Ciebie gotowam odda膰 wszystko, bez聽Ciebie i聽tak nic聽nie mo偶e by膰聽dla mnie uciech膮. Ty艣聽mym Najdro偶szym Klejnotem i聽z Tob膮 pragn臋 wie艣膰 sw贸j 偶ywot.

O gdyby艣 tylko zajrze膰 m贸g艂 w聽me serce, ujrza艂 by艣聽bezgraniczne i聽najszczersze uczucie 偶ywione tylko do聽Twej osoby. Bez聽Twego widoku s艂o艅ce zaprzestaje nawet dla聽mnie 艣wieci膰 na聽niebosk艂onie, a聽czarne my艣li chwytaj膮 w聽swe macki ka偶d膮 iskr臋 nadziei na聽szcz臋艣cie. Nie聽dr臋cz偶e ju偶聽d艂u偶ej mego i聽tak ju偶聽um臋czonego serca, kt贸re Ci臋聽kocha jak聽nikogo wcze艣niej.

Czekam Twej odpowiedzi w聽niepokoju i聽gor膮co prosz臋 o聽jakikolwiek znak Tw贸j, po聽kt贸rem odgadn臋 czy聽serce Twe聽jest memu przychylne.

Twoya a偶聽po聽gr贸b

Anna”

Napoleon do J贸zefiny:

Ich zwi膮zek do dzi艣 budzi emocje w艣r贸d historyk贸w. Wed艂ug legendy Napoleon na 艂o偶u 艣mierci szepta艂... imi臋 J贸zefiny. Gro藕ny i bezwzgl臋dny na polu bitwy, wobec 偶ony by艂 czu艂y i delikatny. Przedstawiamy fragment ksi膮偶ki "Listy Napoleona i J贸zefiny", kt贸ra ukaza艂a si臋 nak艂adem Wydawnictwa Pozna艅skiego.

Ich zwi膮zek do dzi艣 budzi emocje w艣r贸d historyk贸w. Wed艂ug legendy Napoleon na 艂o偶u 艣mierci szepta艂… imi臋 J贸zefiny. Gro藕ny i bezwzgl臋dny na polu bitwy, wobec 偶ony by艂 czu艂y i delikatny. Przedstawiamy fragment ksi膮偶ki „Listy Napoleona i J贸zefiny”, kt贸ra ukaza艂a si臋 nak艂adem Wydawnictwa Pozna艅skiego

List III

do J贸zefiny, w聽Mediolanie

(17 lipca 1796)

„W tej chwili odbieram tw贸j list, droga przyjaci贸艂ko; nape艂ni艂 on moje serce rado艣ci膮. Dzi臋kuj臋 ci, 偶e艣 sobie zada艂a trud napisania do mnie; dzi艣 musisz si臋 ju偶 mie膰 lepiej; pewny nawet jestem, 偶e艣 zupe艂nie zdrowa. Prosz臋 ci臋, urz膮dzaj sobie konne przeja偶d偶ki, to ci zrobi wiele dobrego.

Od chwili naszego roz艂膮czenia si臋 zawsze jestem smutny. Nie ma dla mnie szcz臋艣cia bez ciebie. Ci膮gle mi stoj膮 na my艣li twoje pieszczoty, twoje 艂zy, twoja luba zazdro艣膰; a聽wdzi臋ki niepor贸wnanej J贸zefiny wzniecaj膮 nieustannie w聽mym sercu i聽w聽mej duszy 偶ywy i聽ognisty p艂omie艅. Rych艂o偶 czas ten nast膮pi, gdy zupe艂nie spokojny i聽wolny od wszelkich zaj臋膰, tobie jedynie wszystkie moje chwile po艣wi臋c臋; gdy ca艂y zaj臋ty mi艂o艣ci膮 my艣le膰 tylko b臋d臋 o聽rozkoszy powtarzania ci i聽dowodzenia, jak mi jeste艣 drog膮. Przy艣l臋 ci twego konia; mam jednak nadziej臋, i偶 niezad艂ugo sama do mnie przyb臋dziesz. Przed kilku dniami zdawa艂o mi si臋, 偶e ci臋 ju偶 bardzo kocham; lecz od ostatniego naszego widzenia si臋 czuj臋, i偶 przywi膮zanie moje tysi膮c razy sta艂o si臋 gwa艂towniejsze. Odk膮d ci臋 pozna艂em, co dzie艅 wi臋cej ci臋 ub贸stwiam; ot贸偶 dow贸d mylno艣ci zdania La聽Bruy猫re鈥檃, i偶 mi艂o艣膰 jest dzie艂em jednej chwili. Wszystko w聽naturze ma bieg w艂a艣ciwy i聽rozmaite stopnie wzrostu. Ach! zaklinam ci臋, zr贸b tak, a偶ebym w聽tobie odkry艂 jakiekolwiek b艂臋dy; b膮d藕 mniej pi臋kn膮, mniej przyjemn膮, mniej czu艂膮, mniej dobr膮, a聽nade wszytko nie b膮d藕 zazdrosna i聽nie p艂acz nigdy; 艂zy twoje odbieraj膮 mi rozum, krew w聽ogie艅 zamieniaj膮. Wierz mi, 偶e nie mam ju偶 w艂adzy my艣le膰 o聽czym innym jak o聽tobie; ty panujesz nad moj膮 dusz膮.

Wypocznij sobie. B膮d藕 pr臋dko zdrowa. Przybywaj do mnie, a偶eby艣my przed zgonem powiedzie膰 mogli: „Tyle dni sp臋dzili艣my szcz臋艣liwych!!”

Ca艂uj臋 ci臋 po milion razy, a聽nawet i聽Fortunka[1], na przekor臋 z艂o艣ci jego.

Bonaparte”

https://kultura.onet.pl/fragmenty-ksiazek/fragment-listy-napoleona-i-jozefiny/gs2pgmw

Kto pisze jeszcze listy i biegnie do czerwonej skrzynki pocztowej?

Mia艂am kiedy艣 wielki karton z listami pisanymi w czasie m艂odo艣ci. Pami臋tam, 偶e pisa艂am z wieloma osobami zapoznanymi na koloniach, kiedy to zawi膮za艂a si臋 jaka艣 przyja藕艅.

Potem pisa艂am z pierwszym ch艂opakiem, kt贸ry mieszka艂 daleko ode mnie, a zapozna艂am go, kiedy przyjecha艂 na wakacje do mojego miasta. Pisa艂 do mnie du偶o, a ja troch臋 z lito艣ci mu odpisywa艂am, gdy偶 nie by艂o ode mnie 偶adnej chemii.

Pisa艂am te偶 z kole偶ank膮, sporo starsz膮 ode mnie i jak to bywa w 偶yciu, kiedy艣 te korespondencje si臋 urwa艂y z r贸偶nych 偶yciowych przyczyn.

Mija艂y lata i karton z listami zlikwidowa艂am, gdy偶 uwa偶a艂am, 偶e jest to niepotrzebna makulatura i niestety, ale b臋d膮c na emeryturze bardzo tego 偶a艂uj臋, a nawet okropnie 偶a艂uj臋. Ju偶 nie mam mo偶liwo艣ci do tego, aby si臋gn膮膰 po m艂odzie艅cze my艣li i dylematy. Nie r贸bcie tego nigdy!

Zawsze mia艂am do艣膰 艂adny charakter pisma i stara艂am si臋 by moje listy by艂y schludne i przemy艣lane. To by艂a taka wa偶na chwila, kiedy oczekiwa艂o si臋 na list i kiedy si臋 siada艂o w zacisznym miejscu, by na ten list odpisa膰 i zanie艣膰 na poczt臋, wrzuci膰 do czerwonej skrzynki i niech leci w 艣wiat!

Teraz po latach troch臋 mi si臋 moje pismo zwichrowa艂o. Literki si臋 ju偶 troch臋 krzywi膮, bo mo偶e dlatego, 偶e na nosie wisz膮 okulary.

Patrz臋 na swoje pismo z u艣miechem, bo czasem musz臋 co艣 r臋cznie napisa膰 i dochodz臋 do wniosku, 偶e ja si臋 starzej臋 i moje pismo te偶 i nie ma na to rady.

Ciekawa jestem, czy we wsp贸艂czesnym 艣wiecie, w dobie technologii jest jeszcze kto艣, kto pisze r臋cznie, d艂ugopisem, czy pi贸rem listy?

Ja i owszem pisz臋, ale ju偶 tylko za pomoc膮 klawiatury i tu pozdrawiam Ciebie „A”.

A teraz wstawi臋 takie porady z sieci o tym, jak to si臋 kiedy艣 robi艂o, by list by艂 pi臋kny i z dusz膮, oraz klas膮.

Mo偶e jeszcze komu艣 si臋 przyda. 馃檪

SZTUKA PISANIA TRADYCYJNYCH LIST脫W 鈥 EPISTOLOGRAFIA

7 pa藕dziernika 2013聽

Kiedy ostatnio otrzymali艣cie prywatny list w聽kopercie, dostarczony poczt膮 i聽r臋cznie pisany? Kiedy taki wys艂ali艣cie? Sztuka r臋cznego pisania list贸w niestety zanika, a聽e-maile wcale ich nie zast臋puj膮. Wielka szkoda, 偶e聽podejmuj膮c dzi艣 temat pisania list贸w, m贸wi臋 w聽istocie o聽rzeczy dla wielu os贸b bardzo retro. S膮 jednak momenty, w聽kt贸rych tradycyjny list b臋dzie najlepszym 艣rodkiem komunikacji. Przypomnijmy wi臋c sobie jak si臋 je pisze.

Fot. State Library of Victoria (CC BY-NC 2.0)
Fot.聽State Library of Victoria (CC BY-NC 2.0)

BUDZ膭 SI臉 WSPOMNIENIA

Sam kiedy艣 sporo korespondowa艂em i聽do dzisiaj trzymam w聽pude艂ku ca艂膮 stert臋 list贸w. Trzymam je na聽pami膮tk臋. Nie wiem tylko, czy na聽pami膮tk臋 spraw, kt贸re zaprz膮ta艂y niegdy艣 m贸j聽m艂odzie艅czy umys艂, czy na聽pami膮tk臋 gin膮cego zwyczaju pisania list贸w.

Doskonale pami臋tam te czasy, gdy聽po kilka dni a聽nawet tygodni czeka艂em na聽odpowied藕 na聽m贸j poprzedni list. Po聽jej otrzymaniu, celebrowa艂em moment otwierania koperty i聽wczytywania si臋 w聽tre艣膰. Nast臋pnie troch臋 czasu zajmowa艂o mi przemy艣lenie mojej聽odpowiedzi, dob贸r odpowiedniego stylu i聽papieru (czasem bowiem eksperymentowa艂em z聽form膮). Samo napisanie listu by艂o wyzwaniem, zw艂aszcza jak si臋 mia艂o tak brzydkie pismo, jak moje. List musia艂 by膰 przynajmniej czytelny. P贸藕niej koperta, spacer na聽poczt臋, wyb贸r znaczka鈥 i聽zn贸w oczekiwanie na聽odpowied藕. To聽by艂y fajne czasy!

PO聽CO NAM LISTY?

Ka偶dy mo偶e si臋 zastanawia膰 po聽co mieliby艣my sobie zaprz膮ta膰 g艂ow臋 czym艣 tak ma艂o przydatnym, jak sztuka pisania list贸w? W聽ko艅cu mamy telefony kom贸rkowe, e-maile i聽mn贸stwo innych sposob贸w komunikacji przez internet. Listy s膮 obecnie czym艣 innym. Nie s艂u偶膮 do聽podstawowej wymiany zda艅. Zreszt膮 nie s艂u偶y艂y ju偶 do聽tego r贸wnie偶 w聽czasach mojej聽m艂odo艣ci.

To聽raczej spos贸b na聽pog艂臋bianie znajomo艣ci, rozmawianie o聽sprawach bardziej intymnych i聽delikatnych. Dla pisz膮cego natomiast to聽艣wietna szko艂a planowania wypowiedzi, zbierania my艣li i聽dobierania s艂贸w. Ponadto to聽bezcenna dzisiaj okazja do聽szlifowania estetyki w艂asnego pisma odr臋cznego. Tych okazji mamy coraz mniej. W聽ko艅cu dzi臋ki listom mo偶emy przywr贸ci膰 jeden z聽nies艂usznie odrzuconych, niecodziennych rytua艂贸w.

Autor: Heiman Dullaart, mi臋dzy 1653 a聽1684聽r.
Autor: Heiman Dullaart, mi臋dzy 1653 a聽1684聽r.

JAK PISA膯 LISTY?

R臋cznie pisane listy du偶o m贸wi膮 o聽nadawcy. Mo偶na na聽ich podstawie pr贸bowa膰 wyrobi膰 sobie opini臋 o聽autorze. Dlatego powinni艣my przy艂o偶y膰 si臋, by聽list pisany przez nas spe艂nia艂 wszelkie wymagania i聽by艂 nasz膮 najlepsz膮 wizyt贸wk膮. Poni偶szych kilka zasad u艂atwi nam to聽zadanie.

PRZEMY艢L

List musi by膰 dobrze przemy艣lany. Je艣li zostanie 藕le zrozumiany przez adresata, okazj臋 do聽sprostowania mo偶emy mie膰 dopiero po聽wielu dniach, kilku tygodniach albo nawet nie b臋dziemy jej mie膰 w聽og贸le. Dobrym pomys艂em b臋dzie sporz膮dzenie szkieletu takiego listu na聽osobnej kartce. Niech poszczeg贸lne my艣li 艂膮cz膮 si臋 w聽logiczny spos贸b. Je艣li masz problem z聽ortografi膮 i聽interpunkcj膮, mo偶e powiniene艣 zapisa膰 鈥瀗a brudno鈥 ca艂膮 tre艣膰 listu i聽sprawdzi膰 jej poprawno艣膰 przed聽zapisaniem 鈥瀗a czysto鈥. Pozwoli to聽unikn膮膰 niepotrzebnych skre艣le艅.

St膮d te偶 nale偶y unika膰 dodawania dopisk贸w (post scriptum聽鈥 P.S.) do聽listu. 艢wiadcz膮 one o聽tym, 偶e聽wiadomo艣膰 pisano bez przemy艣lenia i聽w聽po艣piechu, a聽autor ju偶 po聽zako艅czeniu przypomina艂 sobie o聽kolejnych sprawach. W聽listach prywatnych dopuszcza si臋 jeden, maksymalnie dwa 鈥瀙eesy鈥 (P.P.S), a聽w聽listach oficjalnych 偶adnego.

List贸w nie nale偶y pisa膰 w聽uniesieniu, a聽tym bardziej pod聽wp艂ywem alkoholu. Papier przyjmie wi臋cej ni偶 normalnie chcieliby艣my napisa膰, ale聽p贸藕niej mo偶emy tego 偶a艂owa膰. Je艣li tre艣膰 listu ma by膰 ostra, najlepiej na聽spokojnie j膮 przemy艣le膰 i聽dobra膰 skuteczne, ale聽nie obra藕liwe s艂owa.

Pami臋taj te偶, 偶e聽ludzie zachowuj膮 listy, a聽tre艣膰 zapisana na聽papierze nie jest chroniona has艂em. Pisz膮c, miej na聽uwadze to, 偶e聽kto艣 niepowo艂any mo偶e przeczyta膰 Twoj膮 wiadomo艣膰. Je艣li piszesz prywatnie o聽sprawach delikatnych, staraj si臋 nie u偶ywa膰 dok艂adnych okre艣le艅, ani imion. B臋dzie wi臋ksza szansa, 偶e聽tylko adresat zrozumie sens przekazu.

STRUKTURA LISTU

List zaczynamy od聽podania w聽prawym g贸rnym rogu miejsca i聽daty jego spisania. Miesi膮c w聽dacie nale偶y poda膰 s艂ownie. Niekiedy, adresuj膮c wiadomo艣膰 do聽wa偶nych os贸b, pisze si臋 te informacje pod聽listem, po聽lewej stronie.

Par臋 linijek pod聽dat膮 (je艣li by艂a na聽g贸rze) wstawiamy zwrot do聽adresata. Ta apostrofa nie ma na聽celu przywitanie si臋, ani pozdrowienie, lecz zwraca uwag臋 odbiorcy i聽informuje, 偶e聽tre艣膰 jest kierowana do聽niej. Dlatego zaczynamy listy od聽wo艂acza: 鈥濪roga Ciociu鈥, 鈥濶ajmilsza Gosiu鈥, 鈥濻zanowni Pa艅stwo鈥 itp. Zwroty typu 鈥濪zie艅 dobry鈥, 鈥濿itam鈥, 鈥濰ej!鈥 czy nawet imi臋 adresata w聽mianowniku s膮 b艂臋dami.

Po聽wo艂aczu stosujemy wykrzyknik (przecinek w聽bardziej oficjalnych listach). Po聽przerwie zaczynamy od聽nowego akapitu, od聽wielkiej litery (je艣li wcze艣niej by艂 wykrzyknik). Powy偶sze dwie zasady odr贸偶niaj膮 listy pisane r臋cznie od聽e-maili.

Dalej nast臋puje g艂贸wna tre艣膰 listu, o聽kt贸rej pisz臋 poni偶ej. Na聽ko艅cu za艣 nale偶y pozdrowi膰 adresata i聽podpisa膰 si臋 imieniem i聽nazwiskiem.

Wszystkie zwroty do聽adresata piszemy oczywi艣cie wielk膮 liter膮.

Fot. Petar Milo拧evi膰 (CC BY-SA 3.0)
Fot.聽Petar Milo拧evi膰 (CC BY-SA 3.0)

TRE艢膯

G艂贸wna cz臋艣膰 listu tak偶e ma odpowiedni膮 form臋. Im lepiej znamy adresata, tym mo偶emy pozwoli膰 sobie na聽wi臋cej odst臋pstw, ale聽uk艂ad zazwyczaj pozostaje ten sam. Nale偶y zacz膮膰 od聽uprzejmego i聽bardziej og贸lnego wst臋pu, kt贸ry聽rozlu藕ni adresata przed聽poznaniem meritum sprawy. To聽jest miejsce na聽podzi臋kowanie za聽poprzedni list i聽kr贸tkie, wst臋pne odniesienie si臋 do聽niego.

Dopiero w聽kolejnym akapicie przechodzi si臋 do聽najwa偶niejszych kwestii. Je艣li piszemy z聽jak膮艣 pro艣b膮, trzeba stara膰 si臋 sformu艂owa膰 j膮 jasno i聽mo偶liwie zwi臋藕le. Je艣li jednak wyszed艂 z聽tego d艂u偶szy wyw贸d, przyda si臋 kr贸tkie podsumowanie. Na聽koniec oczywi艣cie zako艅czenie, pisane z聽my艣l膮 pozostawienia dobrego wra偶enia u聽odbiorcy.

Na聽podstawie tego uk艂adu wida膰, 偶e聽list b臋dzie mia艂 przynajmniej trzy akapity 鈥 wst臋p, rozwini臋cie i聽zako艅czenie. Je艣li piszemy list d艂u偶szy ni偶 na聽jedn膮 stron臋, mo偶emy pisa膰 na聽odwrocie. Kiedy艣 podawa艂o si臋 w聽takim wypadku zwrot 鈥瀡erte鈥 (艂ac. 鈥瀘dwr贸膰鈥) na聽dole pierwszej strony. Informowa艂 on, 偶e聽list jest kontynuowany na聽odwrocie. Cho膰 nie wydaje mi si臋 to聽konieczne, mo偶e to聽by膰 przyjemny smaczek w聽naszym li艣cie.

PAPETERIA

W聽korespondencji pisanej r臋cznie strona wizualna ma o聽wiele wi臋ksze znaczenie ni偶 przy e-mailach, kt贸re dodatkowo s膮 formatowane przez r贸偶ne klienty poczty elektronicznej. Pierwsz膮 rzecz膮, na聽jak膮 zwr贸cimy uwag臋, b臋dzie papier. Im prostszy, tym lepszy. Niech to聽b臋dzie g艂adki, bia艂y lub jasnego koloru arkusz A4 z聽jak najmniejsz膮 ilo艣ci膮 dodatk贸w. W聽przypadku braku odpowiedniego zestawu papeterii wystarczy papier do聽drukarki i聽bia艂a koperta. W聽偶adnym wypadku kartka wyrwana z聽zeszytu! Papier musi by膰 czysty i聽nie pognieciony.

Kolorowe papeterie, b臋d膮ce cz臋sto ikonami kiczu, niech pozostan膮 w聽kioskach. Lepiej zainwestowa膰 w聽wy偶szej jako艣ci papier ni偶 burz臋 kolor贸w. T臋 zasad臋 mo偶na oczywi艣cie nagi膮膰, gdy聽korespondujemy z聽blisk膮 osob膮 i聽mamy w聽tym jaki艣 cel.

Z聽papeteriami jest jednak jeden podstawowy problem 鈥 s膮 produktem wielce deficytowym. W聽poszukiwaniu papeterii uda艂em si臋 do聽czterech sklep贸w papierniczych i聽jednej plac贸wki Poczty Polskiej w聽centrum Poznania. Tylko w聽jednym z聽salon贸w papierniczych mia艂em jakikolwiek wyb贸r papeterii, ale聽z聽klasycznych znalaz艂em tylko to, co wida膰 na聽poni偶szym zdj臋ciu: zwyk艂e bia艂e koperty i聽po艂贸wki zwyk艂ych arkuszy do聽drukarki. Wymagaj膮cym pozostanie dobieranie osobno kart papieru i聽kopert.

Czas-Gentlemanow-list5

CHARAKTER PISMA

Listy piszemy oczywi艣cie odr臋cznie i聽bardzo dbamy o聽estetyk臋 naszego pisma. Cho膰by po聽to warto pisa膰 listy, by聽szlifowa膰 umiej臋tno艣膰 艂adnego pisania. Je艣li mamy bardzo z艂e pismo, powinni艣my przysi膮艣膰 i聽postara膰 si臋 doprowadzi膰 je do聽czytelnego stanu. Nie u艂atwiajmy sobie od聽razu 偶ycia komputerem.

Jedyna sytuacja, w聽kt贸rej mo偶emy sobie pozwoli膰 na聽wydrukowanie listu, to聽choroba czy inny powa偶ny pow贸d uniemo偶liwiaj膮cy nam napisanie czytelnego tekstu. W贸wczas nale偶y t臋 spraw臋 kr贸tko wyja艣ni膰 w聽li艣cie (jest to聽bowiem powa偶ne odst臋pstwo od聽regu艂y) i聽r臋cznie dopisa膰 jedynie nag艂贸wek i聽podpis.

Przy pisaniu list贸w warto si臋gn膮膰 po聽wieczne pi贸ro. Napisany nim list b臋dzie mia艂 w聽sobie wi臋cej charakteru. U偶ywamy czarnego lub niebieskiego atramentu. Z聽innych kolor贸w nale偶y zrezygnowa膰.

KOPERTY

Po聽sporz膮dzeniu listu, nale偶y go estetycznie zagi膮膰 tak, by聽bez problemu mie艣ci艂 si臋 w聽kopercie. Koperty dobieramy albo do聽kompletu, albo zwyk艂膮 bia艂膮. Przyjmuje si臋, 偶e聽pod艂u偶ne koperty s膮 u偶ywane w聽korespondencji oficjalnej, wi臋c do聽prywatnej lepszym wyborem mo偶e si臋 okaza膰 zwyk艂y rozmiar (11脳16 cm).

Adresata i聽jego adres zapisujemy bardzo starannie. Z聽jednej strony u艂atwiamy tym prac臋 poczcie (mamy wi臋c wi臋ksz膮 pewno艣膰, 偶e聽list dojdzie), a聽z聽drugiej okazujemy szacunek odbiorcy. Pope艂nienie b艂臋du w聽nazwisku robi z艂e wra偶enie ju偶 przed聽otwarciem koperty!

Osoby bliskie mo偶emy zaadresowa膰 imieniem i聽nazwiskiem. Osoby mniej znane zaadresujemy dodaj膮c tytu艂 鈥濻zanowni Pa艅stwo鈥. Poprawne skr贸ty to: 鈥濻z. Pani 鈥︹, 鈥濻z. Pan 鈥︹, 鈥濻z. Pa艅stwo 鈥︹. Np.: 鈥濻z. Pan 艁ukasz Kielban鈥.

W聽lewym g贸rnym rogu koperty dodajemy nasze dane pocztowe, 偶eby聽list m贸g艂 do聽nas w聽razie niedostarczenia wr贸ci膰. Podpisujemy tylko imieniem i聽nazwiskiem, gdy聽zale偶y nam jedynie na聽tym, by聽adresat wiedzia艂 od聽razu, kto jest nadawc膮.

By聽nada膰 listowi wygl膮du bardziej retro, mo偶emy go zalakowa膰. Lak niekiedy mo偶na dosta膰 w聽specjalistycznych sklepach. Mi kiedy艣 uda艂o si臋 go kupi膰 w聽Muzeum Papiernictwa w聽Dusznikach Zdr贸j. Problem z聽lakiem jest jednak dwojaki. Zasadniczo nale偶a艂oby go przybi膰 jak膮 piecz臋ci膮, a聽tej wi臋kszo艣膰 z聽nas nie ma. Cho膰 da si臋 to聽zamarkowa膰 domowymi 艣rodkami. Gorsze jest jednak to, 偶e聽taki lak z聽pewno艣ci膮 odpadnie podczas transportu, wi臋c trzeba zalakowan膮 kopert臋 w艂o偶y膰 w聽inn膮, ochronn膮.

NA聽KONIEC

Pozostaje teraz ju偶 tylko udanie si臋 na聽poczt臋, wyb贸r odpowiedniego znaczka i聽wrzucenie listu do聽skrzynki. Zacznie si臋 w贸wczas ten niecierpliwy okres oczekiwania na聽odpowied藕. Odpisywa膰 nale偶y w聽przeci膮gu tygodnia, najwy偶ej dw贸ch. Powy偶ej tej聽granicy trzeba przy pierwszej okazji przeprosi膰 korespondenta za聽zw艂ok臋.

Mary Pickford czytaj膮ca list. Ok. 1918聽r.
Mary Pickford czytaj膮ca list. Ok. 1918聽r.

DOBRE ZWYCZAJE

Do聽zasad dobrego wychowania nale偶y te偶 nie otwieranie i聽nie czytanie list贸w w聽czyjej艣 obecno艣ci (chyba, 偶e聽to kr贸ciutka i聽wa偶na wiadomo艣膰). Okazaliby艣my tym samym brak szacunku dla towarzyszy. Nie czyta si臋 te偶 prywatnej korespondencji na聽g艂os, ani nie udost臋pnia sie jej osobom postronnym. Nale偶y r贸wnie偶 zadba膰 by聽listy nie wpad艂y w聽niepowo艂ane r臋ce.

PISZMY LISTY

Je艣li o聽czym艣 zapomnia艂em albo co艣 pomyli艂em, prosz臋 mnie naprostowa膰.

Ju偶 za聽chwil臋 b臋dziemy mieli wszyscy okazj臋 powr贸ci膰 do聽tej wspania艂ej tradycji. W聽艣rod臋 9 pa藕dziernika jest 艢wiatowy Dzie艅 Poczty rozpoczynaj膮cy tydzie艅 pisania list贸w. Tego dnia rozpoczniemy akcj臋 pisania list贸w na聽Czasie Gentleman贸w. Zasady podam Wam w聽艣rod臋. B臋dzie mn贸stwo dobrej zabawy, mo偶e jakie艣 nowe znajomo艣ci korespondencyjne i聽kilka upomink贸w.

A聽na koniec pytanie: korespondujecie jeszcze z聽kim艣? Kiedy otrzymali艣cie ostatni prywatny list? Ja kilka lat temu.

http://czasgentlemanow.pl/2013/10/sztuka-pisania-tradycyjnych-listow-epistolografia/